Breek het partijkartel!

Lijst van illustraties 7
Woord vooraf van Paul Cliteur 11
Definitiebepalingen 19

1 De democratische crisis 21
2 Vertegenwoordigende democratie
2.1 De aristocratische traditie 33
2.2 Het ‘minst slechte’ systeem 38
2.3 Electieve aristocratie 40
2.4 Het probleem van de vertegenwoordigende democratie 41
3 Een kleine geschiedenis van het kartel
3.1 De Republiek 45
3.2 Bataafse experimenten 50
3.3 Van Napoleon tot Kuyper 54
3.4 Ontstaan van het partijkartel 57
4 Het Zwitserse model
4.1 Inleiding 61
4.2 Drie soorten referenda 64
4.3 Resultaten 66
4.4 Nederland en Zwitserland 68
5 Het Amerikaanse model
5.1 Inleiding 71
5.2 Californië 73
5.3 Resultaten 76
5.4 Zwitserland en Californië 78
6 De argumenten
6.1 Inleiding 83
6.2 De argumenten van de tegenstanders 84
6.3 De argumenten van de voorstanders 92
7 Het referendum in Nederland
7.1 De Wet raadgevend referendum (Wrr) 97
7.2 De referendumwet van 2005 101
8 Terugblik op het Oekraïne-referendum
8.1 Een zomeravond in 2015 105
8.2 Een regenachtige dag in april 2016 114
8.3 Lessen voor de referenda van 2017 117
8.4 Conclusie: de eerste keer is altijd even wennen 125
9 Wat moet er gebeuren?
9.1 Inleiding 127
9.2 Keuzes en aanbevelingen 128
10 Tot slot 135

Noten 137
Verantwoording 166
Bibliografie 167
Register 175