Vrijwilligerswerk organiseren

1 Trends in vrijwilligerswerk 11
1.1 Inleiding 11
1.2 Trends in vrijwilligerswerk 12
1.3 Trends toegepast in de praktijk 17

2 Van idee naar organisatie 19
2.1 Vrijwilligerswerk 19
2.2 Vrijwilligers 21
2.3 Organisatievormen 25
2.4 Rechtsvormen met vrijwilligersinzet 28
2.5 Bestuur en toezicht 31
2.6 Van idee naar vrijwilligersinitiatief 33
2.7 Vrijwilligerswerk starten vanuit een bestaande organisatie 38

3 Het besturen van een vrijwilligersorganisatie 41
3.1 De koers van je organisatie 41
3.2 Beleidsplan opstellen 47
3.3 Vrijwilligersbeleidsplan opzetten 55
3.4 Checklist voor de opzet van vrijwilligersbeleid 60
3.5 Beleidscyclus 61
3.6 Bestuurscyclus 64

4 Financiën rond de inzet van vrijwilligers 67
4.1 Financiële middelen genereren 67
4.2 Organisatie administratief inrichten 76
4.3 Vergoedingen aan vrijwilligers 79

5 Werven en selecteren van vrijwilligers 83
5.1 Bezinnen alvorens te werven 83
5.2 Vrijwilligers werven met een plan 84
5.3 Functie-eisen formuleren 85
5.4 Een vacaturetekst opstellen 85
5.5 Kanalen kiezen om te werven 86
5.6 Jongeren werven 92
5.7 Vrijwilligersbestand inclusiever maken 93
5.8 Flexibel aanbieden van vrijwilligerswerk 93
5.9 Vrijwilligerswerk door bedrijven 94
5.10 Vrijwilligerswerk verplicht stellen 95
5.11 Creativiteit loont 95
5.12 Tips uit de praktijk 96
5.13 Selecteren van nieuwe vrijwilligers 96
5.14 Vrijwilligers werven en selecteren met ChatGPT 99

6 Registreren en inwerken van vrijwilligers 103
6.1 Vrijwilligers registreren 103
6.2 Overeenkomsten en andere documenten 107
6.3 Inwerken van nieuwe vrijwilligers 110
6.4 Aanspreekpunten voor de vrijwilliger 114

7 Begeleiden en motiveren van vrijwilligers 117
7.1 Boeien en binden 117
7.2 Motivatie en type vrijwilliger als vertrekpunt 117
7.3 Incidentele, structurele en geleide vrijwilligers 118
7.4 Individuele aandacht en waardering 119
7.5 Manieren om waardering te geven 122
7.6 Begeleiden en motiveren van groepen vrijwilligers 123
7.6.1 Organisatorische indelingen 124
7.6.2 Ondersteuning met IT 126 7.6.3 Beleidsmatige kaders 127
7.7 Goed informeren van vrijwilligers 129
7.8 Scholing van vrijwilligers 132

8 Leidinggeven aan vrijwilligers 137
8.1 Leidinggeven aan vrijwilligers versus leidinggeven aan medewerkers 137 8.2 Situationeel leidinggeven aan vrijwilligers 139
8.3 Vrijwilligers die extra aandacht vragen 143
8.4 Feedback geven en ontvangen 144
8.4.1 Feedback geven aan de vrijwilliger 144
8.4.2 Feedback ontvangen van de vrijwilliger 148
8.5 Invloed uitoefenen 149

9 Vrijwilligers en verandering 151
9.1 Soorten veranderingen 151
9.2 Wat doen veranderingen met vrijwilligers? 152
9.3 Veranderingen in de organisatie 155
9.4 Verandering van werkinhoudelijke taken 159
9.5 Veranderen van ongewenst gedrag 161
9.5.1 Kernkwadrantenmodel van Ofman 161
9.5.2 Motiverende gespreksvoering 164

10 Behouden en beëindigen 167
10.1 Instroom, doorstroom en uitstroom 167
10.2 Vrijwilligers behouden 168
10.3 Vrijwilligerswerk beëindigen 169
10.4 Exitgesprekken voeren 173
10.5 Bewaren van persoonsgegevens 174

Begrippenlijst 177
Literatuurlijst 181
Instructies voor het digitale materiaal 183