Weten wat telt in tijden van crisis
Lessen voor de eenentwintigste eeuw
Samenvatting
Wanneer alles goed gaat, stellen we ons weinig vragen. Het is de confrontatie met het weerzinwekkende of levensbedreigende die onze vertrouwde wereld op losse schroeven zet.
Enkele schokkende incidenten van politiegeweld tegen zwarte mensen in de VS gaven in het voorjaar van 2020 aanleiding tot een massale solidariteitsbeweging. Ook bij ons heeft Black Lives Matter het kritisch besef over ons koloniaal verleden aangescherpt. Op een heel andere manier haalt de covid-19-pandemie onze vertrouwde wereld grondig overhoop. Tal van academici werden uitgenodigd om deskundige duiding te geven in het publieke debat: niet alleen over de interpretatie van statistische gegevens, maar ook over de impact van de pandemie op de organisatie van onze volksgezondheid en op ons economisch weefsel. Waar we minder bij stilstaan is welk effect de pandemie bovendien heeft op de voedselzekerheid in de wereld.
De gezondheidscrisis is zo alomtegenwoordig dat ze andere crisissen naar het achterplan terugdringt. De Brexit jaagt echter een economische en politieke schokgolf door Europa die nog lang zal nazinderen. Tegelijk staan we aan het begin van een ongekende klimaatcrisis waarvan de omvang nog nauwelijks te overschouwen is. Die spoort ons aan om fundamenteel anders te gaan denken over energiebevoorrading, woonbeleid en afvalverwerking. Over deze en andere thema’s gaat het in deze nieuwe reeks Lessen voor de XXIste eeuw.
Specificaties
Inhoudsopgave
BLACK LIVES MATTER, OOK IN BELGIË
Bambi Ceuppens
Inleiding
Iedereen racist?
Racisme als historisch fenomeen
Religieus onderscheid en de opkomst van de transatlantische slavenhandel
Van religie en cultuur tot ‘ras’
Racisme en kolonisatie
Racisme als ideologie
Vergeten geschiedenis en ‘natuurvolkeren’
Koloniale propaganda werkt (nog na)
Waar blijven de wetenschappers?
Besluit
Literatuur
COVID-19: EEN EPIDEMIOLOGISCHE EN BIOSTATISTISCHE KIJK OP DE PANDEMIE
Geert Molenberghs, Thomas Neyens en Geert Verbeke
COVID-19, epidemiologie en biostatistiek
Spatiale statistische analyse in de eenentwintigste eeuw
Klinische studies in de context van COVID-19
Referenties
COVID-19 EN VOEDSELZEKERHEID
Johan Swinnen, Caroline Miehe en Dorien Emmers
De situatie voor COVID-19
De effecten van COVID-19
COVID-19 versterkt ongelijkheid in voedselzekerheid
Literatuur
DE BREXITSAGA: HET EINDE VAN EUROPA?
Hylke Vandenbussche
Directe handel met het Verenigd Koninkrijk
Parameters
Data
Directe versus indirecte effecten
Resultaten van het globale netwerkmodel
Conclusies
Literatuur
DE TRACHEA: TRANSPLANTATIE EN UTOPISCHE ORGAANREGENERATIE
Pierre Delaere en Jeroen Meulemans
Inleiding
Herstel van circumferentiële tracheale defecten
Tracheatransplantatie voor patch tracheale defecten
Conclusie
Referenties en literatuur
EEN BETONSTOP IS NOODZAKELIJK, NIET EENVOUDIG EN NIET GENOEG
Hans Leinfelder
Een betonstop is noodzakelijk
Een betonstop is niet eenvoudig
Een betonstop is niet genoeg
Literatuur
BURN-OUT: WAT IS HET, EN… WAT IS HET NIET?
Op zoek naar prevalentie, oorzaken, gevolgen en oplossingen
Hans De Witte
Wat is ‘burn-out’? Van oud naar nieuw
Wat is het niet? Onderscheid met fenomenen zoals werkstress en depressie
Prevalentie: hoe vaak komt burn-out voor?
Wat veroorzaakt burn-out: het werk, de persoon of het gezin?
Gevolgen van burn-out
Op zoek naar oplossingen
Samenvatting en besluit
Literatuur
AUGUSTINUS VAN HIPPO: HEILIGE ONDER EEN BESTOFTE STOLP OF EEN STEM VOOR DE EENENTWINTIGSTE EEUW?
Anthony Dupont
Een rusteloze biografie
Een augustiniaanse hermeneutiek
Doctor gratiae
Relevante stem voor de eenentwintigste eeuw
Literatuur
WAAR KOMT ONZE EMPATHIE VANDAAN EN WAAROM?
Rudi D’Hooge
De empathische aap
De psychobiologische basis van empathie
Spiegelneuronen
Hormonen en empathie
Empathie, neuroplasticiteit en educatie
Conclusie
Referenties en literatuur
HET BELANG VAN ZORGVULDIG TOLKEN EN DUIDELIJKE COMMUNICATIE
Heidi Salaets
Inleiding: enkele verhalen
Terminologiepitch
Geschiedenisflash
Tolkonderzoek in de praktijk: een voorbeeld
Conclusie: impact en valorisatie
Noten
Referenties
ARISTOTELISCHE DIAGRAMMEN: EEUWENOUD, SPRINGLEVEND
Een stand van zaken in de logische meetkunde
Lorenz Demey
Van aristotelische diagrammen naar logische meetkunde
De logische eigenschappen van aristotelische diagrammen
De visuele eigenschappen van aristotelische diagrammen
Historische toepassingen van aristotelische diagrammen
Hedendaagse toepassingen van aristotelische diagrammen
Tot besluit
Literatuur
UITERLIJK EN UITSLUITING: HET UITDIJENDE SCHOONHEIDSREGIME IN TIJDEN VAN GROEIENDE ONGELIJKHEID
Giselinde Kuipers
Inleiding: het uitdijende schoonheidsregime
Waarom het steeds belangrijker is geworden om mooi te zijn
Schoonheid en ongelijkheid
Uiterlijk en uitsluiting in de eenentwintigste eeuw: nieuwe vragen
Noten
Literatuur
AFVALVERBRANDING IN DE CIRCULAIRE ECONOMIE: EEN CONTRADICTIO IN TERMINIS?
Jo Van Caneghem
Wat is afval?
Afval: hoeveelheden en verwerking
De rol van WtE in de circulaire economie
Literatuur
LIJST VAN DE AUTEURS

