trefwoord

Cultuurkritiek: Een kritische blik op onze tijd

Cultuurkritiek is de kunst van het analyseren en beoordelen van culturele stromingen, maatschappelijke ontwikkelingen en dominante waarden. Het stelt vragen bij wat wij als vanzelfsprekend beschouwen en nodigt uit tot reflectie op hoe cultuur ons denken en handelen vormgeeft. Van klassieke filosofen tot hedendaagse essayisten: cultuurkritiek helpt ons te begrijpen waar we als samenleving staan en welke richting we opgaan.

In deze verkenning van cultuurkritiek ontdek je zowel tijdloze denkers als actuele stemmen die onze cultuur doorgronden. We beginnen bij de fundamenten en werken toe naar de meest urgente vraagstukken van dit moment.

De grondleggers: Nietzsche en de wortels van cultuurkritiek

Geen filosoof heeft de westerse cultuur zo grondig bekritiseerd als Friedrich Nietzsche. Zijn werk vormt de basis voor veel hedendaagse cultuurkritiek. Nietzsche ontmaskerde de vermeende waarheden van zijn tijd en stelde fundamentele vragen bij de christelijke moraal en de Europese beschaving.

Friedrich Nietzsche
De antichrist
In De antichrist levert Nietzsche een ongenadig scherpe cultuurkritiek op de decadentie van de moderne Europese beschaving. Dit werk vormt nog altijd een referentiepunt voor iedereen die zich kritisch verhoudt tot dominante culturele waarden.
Boek bekijken
€ 19,99
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis
Friedrich Nietzsche Thomas Graftdijk
De genealogie van de moraal - Nietzsche-bibliotheek
De genealogie van de moraal gaat nog dieper: Nietzsche onderzoekt hoe onze morele waarden historisch zijn ontstaan en pleit voor een radicale herbezinning op wat wij 'goed' en 'kwaad' noemen.
Boek bekijken
€ 18,99
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis

Hedendaagse cultuurkritiek: Onbehagen in de moderne samenleving

De traditie van cultuurkritiek leeft voort in het werk van hedendaagse essayisten die de spanning voelen tussen idealen en werkelijkheid. Ze analyseren het malaise dat veel mensen ervaren in een samenleving die op papier welvarend en vrij is, maar waarin onvrede sluimert.

Spotlight: Bas Heijne

Bas Heijne is een van de belangrijkste essayisten van dit moment. Hij combineert persoonlijke ervaringen met maatschappelijke analyse en formuleert het ongemak van deze tijd op indringende wijze. Zijn werk raakt aan fundamentele vragen over identiteit, moderniteit en wat ons bindt.
Bas Heijne
Onbehagen
In Onbehagen biedt Heijne een scherpe analyse van de hedendaagse cultuur en de problemen die daarin ontstaan. Hij laat zien hoe vooruitgang en welvaart niet automatisch leiden tot tevredenheid.
Boek bekijken
€ 10,00
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis
Kritisch denken is meer dan affakkelen van ideeën
Ger Post
Kritisch denken wordt vaak eendimensionaal opgevat als het onderuithalen van argumenten. Dit artikel laat zien dat echte cultuurkritiek dieper gaat: het vraagt om verwondering, het uitstellen van oordeel en de bereidheid om aannames te bevragen.

Woke en identiteitspolitiek: Cultuurkritiek op de cultuurkritiek

Een opvallende ontwikkeling is dat cultuurkritiek zelf voorwerp van kritiek is geworden. De woke-beweging claimt een kritische rol, maar roept tegelijkertijd veel vragen op over vrijheid van meningsuiting, identiteitspolitiek en de verhouding tussen groepen.

Walter Weyns
Wie wat woke?
Walter Weyns analyseert in Wie wat woke? de woke-beweging met een cultuurkritische benadering. Als socioloog en docent cultuurkritiek aan de Universiteit Antwerpen is hij bij uitstek geschikt om deze complexe stroming te duiden.
Boek bekijken
€ 24,50
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis | Gratis verzonden
De identiteitsval - ‘Vrijheid van schrijven en spreken staat onder druk’
Teun van Aken
De identiteitsval belicht hoe goedbedoelde aandacht voor minderheden kan omslaan in contraproductieve identiteitspolitiek. Het artikel beschrijft hoe de ideologie van groepsidentiteit tekortschiet en waarschuwt voor zelfcensuur en cancelcultuur.

De borderlinemaatschappij: Symptomen van culturele malaise

Sommige cultuurcritici kijken verder dan ideologieën en analyseren de psychologische staat van onze cultuur. Ze zien patronen die wijzen op een diepere maatschappelijke crisis.

Dirk De Wachter
Borderline Times - Jubileumeditie
Dirk De Wachter analyseert in Borderline Times diverse culturele fenomenen als symptomen van een borderlinemaatschappij. Van mediagedrag tot lifestyle: De Wachter laat zien hoe oppervlakkigheid en intensiteit elkaar afwisselen in een cultuur die zijn evenwicht kwijt is.
Boek bekijken
€ 27,99
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis | Gratis verzonden
Byung-Chul Han formuleert het scherp: onze samenleving lijdt aan 'vermoeidheid' – niet door externe druk, maar door de dwang tot zelfoptimalisering. We zijn onze eigen slavendrijvers geworden. Uit: De vermoeide samenleving
Da’s gek - Een antropologische kijk op normaal - Editie 2024
Danielle Braun
Een antropologische kijk op 'normaal' toont hoe onze cultuur bepaalt wat we gek of normaal vinden. Dit artikel nodigt uit tot een relativerende blik: wat als het 'normale' eigenlijk best gek is? Een essentiële vraag voor cultuurkritiek.

Prestatie, technologie en de prijs van vooruitgang

Veel hedendaagse cultuurkritiek richt zich op de dominante waarden van onze tijd: prestatie, technologische vooruitgang en economische groei. Wat verliezen we in deze cultuur van ongebreideld optimisme?

Byung-Chul Han
De vermoeide samenleving
De vermoeide samenleving van Byung-Chul Han is een scherpzinnige cultuurkritiek die de onderliggende patronen van onze prestatiemaatschappij blootlegt. Han laat zien hoe de opdracht tot zelfontplooiing paradoxaal genoeg leidt tot uitputting.
Boek bekijken
€ 18,99
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis
Roderick Nieuwenhuis
Mens en machine
Roderick Nieuwenhuis biedt in Mens en machine een kritische reflectie op hoe cultuur en technologie elkaar door de eeuwen heen hebben beïnvloed. Een noodzakelijk historisch perspectief op onze technocultuur.
Boek bekijken
€ 23,99
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis | Gratis verzonden
Cultuurdingetje, hè… - ‘Absolute aanrader’
Nico Jong
Organisatiecultuur wordt vaak besproken, maar zelden echt begrepen. Dit artikel over Cultuurdingetje hè laat zien hoe systemisch denken helpt om cultuurpatronen te doorgronden – ook binnen bedrijven en instellingen.
Henk Smeijsters
Grenzen aan de vooruitgang
Grenzen aan de vooruitgang van Henk Smeijsters levert fundamentele kritiek op de hedendaagse cultuur van ongebreidelde vooruitgang en technologisch optimisme. Het boek vraagt: wanneer wordt vooruitgang eigenlijk achteruitgang?
Boek bekijken
€ 19,95
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis
De wilde tuin van de verbeelding Kris Pint leert ons dat cultuurkritiek niet pessimistisch hoeft te zijn. In plaats daarvan kunnen we zoeken naar culturele alternatieven voor de prestatiemaatschappij – naar ruimte voor verbeelding en menselijke maat.

Cultuurrelativisme en de zoektocht naar universele waarden

Een spanning binnen cultuurkritiek is de vraag naar universele waarden. Moeten we alle culturele uitingen respecteren, of zijn er grenzen? En wie bepaalt die grenzen?

Da’s gek - ‘Mooie balans tussen voorbeelden en theorie’
Elly Stroo Cloeck
De herziene editie van Da's gek nodigt uit tot reflectie over cultureel relativisme versus absolutisme. Het artikel bespreekt hoe we kunnen omgaan met culturele verschillen zonder te vervallen in opportunisme of rigiditeit.
Svenja Flasspöhler
Sensibel
Svenja Flasspöhler neemt in Sensibel een cultuurkritische positie in door zowel progressieve als conservatieve perspectieven op gevoeligheid te analyseren. Ze biedt een genuanceerde blik op de spanningen van deze tijd.
Boek bekijken
€ 24,99
Op voorraad | Nu besteld, zaterdag in huis | Gratis verzonden
Verslaafd aan ons eigen gelijk - ‘Biedt concrete ontwikkelmogelijkheden’
Danny Mullenders
Verslaafd aan ons eigen gelijk waarschuwt voor de gevaren van dogmatisme. Het artikel pleit voor 'perspectivische lenigheid': de vaardigheid om je te verplaatsen in andere werkelijkheden zonder je eigen standpunt te verliezen.

De menselijke conditie: Tijdloze vragen

De meest diepgaande cultuurkritiek stelt niet alleen vragen over ónze cultuur, maar over de menselijke conditie zelf. Wat betekent het om mens te zijn in een cultuur die voortdurend verandert?

Hannah Arendt
De menselijke conditie
Hannah Arendt biedt in De menselijke conditie een diepgaande cultuurkritiek van de moderne tijd. Ze analyseert de veranderende verhouding tussen arbeiden, werken en handelen – begrippen die ons helpen onze eigen cultuur te begrijpen.
Boek bekijken
€ 47,90
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis | Gratis verzonden
Aan het werk met Hannah Arendt - 'Aanknopingspunten voor reflectie'
Sippy van Akker
Aan het werk met Hannah Arendt laat zien hoe haar filosofie actueel blijft. Het artikel verbindt Arendts denken met concrete vraagstukken in zorg en onderwijs, waar de spanning tussen systemen en menselijkheid voelbaar is.

Cultuurkritiek als noodzaak

Cultuurkritiek is geen luxe voor intellectuelen, maar een noodzakelijke reflex in een democratische samenleving. Door culturele patronen te analyseren en dominante waarden te bevragen, houden we de ruimte open voor alternatieven en vernieuwing.

Of het nu gaat om Nietzsches radicale vragen bij de christelijke moraal, Heijnes analyse van hedendaags onbehagen, of Hans kritiek op de prestatiemaatschappij: cultuurkritiek helpt ons te zien wat we anders als vanzelfsprekend zouden beschouwen. Het leert ons dat cultuur geen natuurwet is, maar mensenwerk – en dus veranderbaar.

In een tijd van polarisatie en snelle veranderingen is cultuurkritiek waardevoller dan ooit. Ze nodigt uit tot reflectie, nuance en de bereidheid om aannames te heroverwegen. Niet om alles af te breken, maar om ruimte te creëren voor een cultuur die meer recht doet aan onze menselijkheid.

Boeken over 'cultuurkritiek' koop je bij PS-Media.nl

Producten over 'cultuurkritiek'

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

    Personen

      Trefwoorden