Economische hervormingen

Economische hervormingen raken de kern van hoe samenlevingen zijn georganiseerd. Het gaat om structurele veranderingen in economisch beleid en systemen: van eigendomsverhoudingen tot de rol van de staat, van arbeidsmarkt tot financiële sector. De afgelopen decennia hebben hervormingen wereldwijd tot uiteenlopende resultaten geleid. Waar China via staatsgestuurde hervormingen een ongekende groei realiseerde, worstelt Europa met de vraag hoe marktwerking en sociale zekerheid in balans te brengen zijn.

De vraag naar economische hervormingen wordt urgent. Klimaatverandering, groeiende ongelijkheid en democratische erosie dwingen tot herbezinning. Tegelijk lopen de visies uiteen: terugkeer naar meer staatscontrole, verdere liberalisering, of fundamenteel nieuwe modellen? Dit overzicht verkent verschillende perspectieven op economische hervormingen, van concrete beleidswijzigingen tot radicale systeemkritiek.

Spotlight: David Dollar

Dollar is senior fellow bij Brookings Institution en voormalig economisch gezant van het Amerikaanse ministerie van Financiën naar China. Zijn werk over Chinese economische hervormingen combineert academische analyse met praktijkervaring uit beleidsadvisering.

David Dollar Yiping Huang Yang Yao

China 2049

China's transformatie sinds 1978 vormt de grootste economische hervorming uit de geschiedenis. Dit boek evalueert welke hervormingen nodig zijn om China's ambities voor 2049 te realiseren, met aandacht voor staatsondernemingen, financiële sector en innovatie.
Boek bekijken

€ 51,41

Levertijd ongeveer 8 werkdagen | Gratis verzonden

Hervormingen in de praktijk

Economische hervormingen zijn geen abstracte theorie, maar politieke keuzes met concrete gevolgen. In Nederland kennen we de ingrijpende hervormingen van het kabinet-Rutte I, maar ook de geleidelijke verzelfstandiging van overheidstaken vanaf de jaren tachtig. Deze hervormingen werden gepresenteerd als noodzakelijk voor economische gezondheid, maar de effecten bleken niet altijd positief.

Wilma Borgman Max van Weezel

Vrienden tegen wil en dank

Het kabinet-Rutte I voerde tussen 2010 en 2012 ingrijpende economische hervormingen door: 16 miljard euro bezuinigingen, hervorming van arbeidsmarkt en woningmarkt. Een reconstructie van de politieke besluitvorming achter deze structurele veranderingen.
Boek bekijken

€ 22,99

Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Doorbraak economie - ‘Belangrijk en actueel’

Annemarie Smits

Europa bevindt zich op een kruispunt. De vrije markt heeft niet gebracht wat werd beloofd. Deze analyse laat zien welke hervormingen nodig zijn voor een sociale markteconomie waarin overheid en markt in balans zijn, en pleit voor een Europese aanpak die afwijkt van het Amerikaanse model.

Artikel lezen

Fundamentele systeemkritiek

Sommige denkers bepleiten niet zozeer hervormingen binnen het bestaande systeem, maar fundamentele wijzigingen ervan. Zij stellen dat het huidige kapitalisme onherroepelijk leidt tot ongelijkheid en ecologische destructie. Hun analyses zijn soms radicaal, maar zetten wel aan tot nadenken over alternatieven.

SPOTLIGHT: Mariana Mazzucato

Mazzucato is hoogleraar aan University College London en adviseert overheden wereldwijd. Haar werk over waardecreatie en de rol van de staat heeft het debat over economische hervormingen sterk beïnvloed. Ze ontving prijzen voor haar bijdrage aan economisch denken. Meer over Mariana Mazzucato

Mariana Mazzucato

De waarde van alles

Mazzucato betoogt dat het onderscheid tussen waardecreatie en waarde-extractie verloren is gegaan. Het boek pleit voor radicale hervormingen van het kapitalisme om tot een rechtvaardiger en duurzamer systeem te komen, met een actievere rol voor de overheid.
Boek bekijken

€ 30,99

Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

We moeten opnieuw nadenken over wie waarde creëert en wie waarde extraheert. Pas dan kunnen we hervormingen doorvoeren die leiden tot een economie die werkt voor iedereen. Uit: De waarde van alles

Naast Mazzucato zijn er meer stemmen die pleiten voor fundamentele hervormingen. De Duitse filosofe Lisa Herzog betoogt dat economische hervormingen onlosmakelijk verbonden zijn met democratische waarden. Niet de markt moet de samenleving vormgeven, maar democratische keuzes moeten de markt vormgeven.

Lisa Herzog

De democratische markt

Herzog toont aan dat fundamentele hervorming van de economie niet alleen mogelijk maar ook noodzakelijk is. Ze schetst hoe democratische principes leidend kunnen worden in economische organisatie, een radicaal alternatief voor het huidige marktdenken.
Boek bekijken

€ 24,99

Op voorraad | Vandaag voor 17:00 besteld, zaterdag in huis | Gratis verzonden

De onzichtbare hand - Hoe markteconomieën opkomen en neergaan

Bas van Bavel

Historisch onderzoek laat zien dat vrije markten eerder een uitzondering dan een regel zijn. Deze analyse van markteconomieën door de eeuwen heen toont een patroon: aanvankelijke welvaart gevolgd door ongelijkheid en verval. Een fundamentele les voor hedendaagse hervormingsdebatten.

Artikel lezen

China: hervormingen onder staatsleiding

China's economische ontwikkeling vormt een uitdaging voor westerse economische theorieën. Het land combineerde marktmechanismen met een dominante rol van de staat en de partij. Onder Xi Jinping verschuift de nadruk opnieuw: van ongebreidelde groei naar 'gemeenschappelijke welvaart' en meer staatscontrole.

Spotlight: Ties Dams

Dams is schrijver en strateeg die de Chinese staat al decennia bestudeert. Als filosoof, politicoloog en econoom biedt hij een meervoudige analyse van China's economische hervormingen en de spanning tussen markt en staat.

Ties Dams

Xi

Xi Jinping's economische visie verschilt fundamenteel van zijn voorgangers. Dit boek analyseert zijn strategie van 'gemeenschappelijke welvaart' en de spanning tussen staatscontrole en marktliberalisering in China's economische transitie.
Boek bekijken

€ 19,99

Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis

Chun Han Wong

Eenmanspartij

Wong, Pulitzer-genomineerd journalist, analyseert Xi's economische beleid en de spanning tussen hervormingen en staatscontrole. De Chinese leider probeert economische groei te combineren met politieke stabiliteit, met wisselend succes.
Boek bekijken

€ 22,50

Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis | Gratis verzonden

China 2049 China's succes toont dat marktmechanismen en staatscontrole kunnen samengaan, maar ook dat elk hervormingsmodel zijn eigen dilemma's kent. De uitdaging ligt in het vinden van passende institutionele arrangementen.

Nederlandse en Europese perspectieven

In Nederland en Europa woedt een debat over de richting van economische hervormingen. De crisis van 2008 deed vragen rijzen bij het neoliberale model, maar concrete alternatieven bleven uit. Toch zijn er denkers die concrete voorstellen doen voor een andere inrichting van de economie.

SPOTLIGHT: Martin Schuurman

Schuurman is oprichter van MKB Brandstof en Tonify Loyaal Kapitaal. Hij publiceert in grote dagbladen en vertaalt economische concepten naar concrete voorstellen voor hervormingen die de vrije markt weer voor burgers laat werken. Meer over Martin Schuurman

Martin Schuurman

Geldgeluk

Schuurman biedt concrete maatregelen om het economisch systeem te verbeteren. Het boek presenteert haalbare voorstellen voor hervorming van economische spelregels, zonder in utopisch denken te vervallen. Een belangrijke bijdrage aan het Nederlandse hervormingsdebat.
Boek bekijken

€ 18,50

Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis

Postkapitalisme - Een gids voor de toekomst

Dave van Ooijen

Is met de kredietcrisis een einde gekomen aan het neoliberalisme? Deze analyse onderzoekt of we op weg zijn naar een postkapitalistisch systeem gebaseerd op coöperaties, deeleconomie en basisinkomen, of dat andere vormen van kapitalisme mogelijk zijn.

Artikel lezen

Radicale alternatieven

Enkele denkers gaan nog verder dan hervormingen binnen het bestaande systeem. Zij schetsen fundamenteel andere economische ordeningen, van nieuwe eigendomsverhoudingen tot compleet nieuwe grondwetten. Deze voorstellen lijken misschien vergezocht, maar dwingen wel tot nadenken over basale uitgangspunten.

Han Peeters

De nieuwe grondwet

Peeters beschrijft een complete economische reset met afschaffing van eigendom, nieuwe munt en collectief bezit van kapitaalgoederen. Een radicaal hervormingsvoorstel dat de fundamenten van het economisch systeem ter discussie stelt.
Boek bekijken

€ 14,95

Nu besteld, dinsdag in huis

Rebecca Henderson: ‘Het kapitalisme heeft een nieuwe balans nodig’

Rebecca Henderson

Rebecca Henderson, Harvard-professor, betoogt dat het kapitalisme een nieuwe balans nodig heeft waarin externaliteiten juist worden geprijsd. Bedrijven moeten van winstmaximalisatie naar duurzaamheid, rechtvaardigheid en sociale gelijkheid als hoogste doel.

Artikel lezen

Kees Klomp: ‘We moeten leren voorbij het huidige systeem te denken’

Kees Klomp

Systeemverandering vereist dat economie ondergeschikt wordt aan ecologie. Deze benadering laat zien hoe fundamentele hervormingen verder gaan dan incrementele verbeteringen en pleit voor een nieuw economisch denken voorbij het huidige systeem.

Artikel lezen

Hervormingen als noodzaak

Economische hervormingen zijn geen luxe maar noodzaak. De klimaatcrisis, groeiende ongelijkheid en democratische erosie dwingen tot actie. Tegelijk is duidelijk dat hervormingen politieke keuzes zijn, geen technische noodzakelijkheden. De vraag is niet of het economisch systeem moet worden hervormd, maar hoe en in wiens belang.

De geschetste perspectieven lopen uiteen van pragmatische aanpassingen tot radicale systeemkritiek. China toont dat staatsgestuurde hervormingen economische groei kunnen realiseren, maar ook dat dit gepaard gaat met autoritaire controle. Europese denkers zoeken naar hervormingen die economische voorspoed combineren met democratische waarden en ecologische duurzaamheid. Nederlandse voorstellen benadrukken concrete, haalbare maatregelen.

Wat deze verschillende benaderingen verbindt is het inzicht dat het huidige economisch systeem niet werkt voor alle betrokkenen. Marktwerking zonder democratische sturing leidt tot concentratie van macht en middelen. De uitdaging is hervormingen te realiseren die breed gedragen worden en daadwerkelijk leiden tot een eerlijkere, duurzamere economie. Daarvoor is politieke moed nodig, maar ook nieuwe vormen van samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en burgers. Economische hervormingen zijn uiteindelijk een kwestie van democratische keuzes over de samenleving die we willen zijn.