trefwoord

Extreemrechts: van historische waarschuwing tot actuele dreiging

Extreemrechts is geen historisch relict, maar een blijvende uitdaging voor democratische samenlevingen. Van het vroege fascisme tot hedendaagse populistische bewegingen: ultranationalistisch gedachtegoed blijft aanhang vinden, juist in tijden van onzekerheid en polarisatie. Wat maakt dat mensen vatbaar worden voor extreemrechtse ideeën? En hoe kunnen we de democratie beschermen tegen deze dreiging?

De boeken en artikelen op deze pagina bieden inzicht in de mechanismen van extreemrechts. Ze laten zien hoe radicalisering verloopt, hoe fascistische bewegingen opereren en waarom waakzaamheid noodzakelijk blijft.

Spotlight: Nikki Sterkenburg

Sterkenburg promoveert aan de Universiteit Leiden op radicaal- en extreemrechts in Nederland. Voor haar onderzoek won ze de Mercur voor Tijdschriftreportage van het Jaar met een verhaal over de Nederlandse alt-rightbeweging. Haar werk combineert diepgaand wetenschappelijk onderzoek met toegankelijke journalistiek.
Nikki Sterkenburg
Maar dat mag je niet zeggen
Sterkenburg biedt een diepgaand onderzoek naar radicaal- en extreemrechtse bewegingen in Nederland. Ze identificeert verschillende stromingen en typologieën, van neonazi's tot etno-nationalisten en alt-right bewegingen. Een onmisbaar overzicht voor wie de hedendaagse verschijningsvormen wil begrijpen.
Boek bekijken
€ 23,50
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis | Gratis verzonden

Fascisme als voorloper

Om hedendaags extreemrechts te begrijpen, moeten we terug naar de wortels: het fascisme van de twintigste eeuw. Het historisch perspectief helpt om herkenbare patronen te ontdekken in hedendaagse bewegingen. Autoritair leiderschap, nationalisme en de afkeer van democratische instituties blijken terugkerende kenmerken.

Rosan Smits
Dit is fascisme
Smits positioneert moderne fascistische bewegingen binnen het spectrum van extreemrechts en analyseert hun internationale samenwerking. Een noodzakelijk boek in verwarrende tijden, dat duidelijk maakt: ja, dit is fascisme en het is er weer.
Boek bekijken
€ 16,00
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis

Spotlight: Rosan Smits

Smits is politicoloog en deed jarenlang onderzoek naar radicalisering en geweld in oorlogsgebieden. Ze leidde de Conflict Research Unit van het Nederlands Instituut voor Internationale Betrekkingen Clingendael. Sinds 2017 is ze adjunct-hoofdredacteur bij De Correspondent.
Dit is fascisme - ‘Noodzakelijk boek in verwarrende tijden’
Bert Thiel
Deze recensie bespreekt hoe Smits in 'Dit is fascisme' aan de hand van concrete voorbeelden laat zien dat fascisme niet alleen een historisch fenomeen is. Trump, Wilders, Orbán en Le Pen tappen allemaal uit hetzelfde vaatje: alternatieve waarheden, complotdenken en het ondermijnen van de rechtsstaat.
Antonio Scurati
Fascisme en populisme
Scurati analyseert de opkomst van extreemrechtse politieke bewegingen in Europa, met name in Italië. Van zijn veelgeprezen serie over Mussolini zijn in Italië meer dan 500.000 exemplaren verkocht. Hij toont hoe historische patronen zich herhalen in de hedendaagse politiek.
Boek bekijken
€ 15,99
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis

Auteurs die schrijven over 'extreemrechts'

Extreemrechts in de Lage Landen

Ook in Nederland en België is extreemrechts geen randfenomeen. Partijen als het Vlaams Belang en de PVV hebben jarenlang invloed uitgeoefend op het politieke debat. Hun strategieën en retoriek hebben het discours over migratie, identiteit en nationale soevereiniteit fundamenteel veranderd.

Vincent Scheltiens Bruno Verlaeckt
Extreemrechts
Verlaeckt en Scheltiens analyseren uitgebreid de opkomst, strategieën en gevaren van extreemrechtse bewegingen, met specifieke focus op het Vlaams Belang in België. Ze laten zien hoe deze partij het politieke landschap blijvend heeft beïnvloed.
Boek bekijken
€ 18,50
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis
Marijke Persoone
Wiens belang?
Persoone analyseert de standpunten en strategie van het Vlaams Belang als extreemrechtse partij en vergelijkt deze met internationale extreemrechtse bewegingen. Het boek stelt de vraag: wiens belang dient deze politiek werkelijk?
Boek bekijken
€ 20,00
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis | Gratis verzonden
De N-VA versterkt door haar anti-woke-retoriek onbedoeld het Vlaams Belang. Ze trekt parallellen met extreemrechtse figuren als Trump en DeSantis. Uit: Woke is het nieuwe Marrakech-pact
De strijd om de democratie - 'Uitmuntend en diepgravend'
Dave van Ooijen
Dit artikel bespreekt hoe Polen en Hongarije de democratische rechtsstaat aantasten. De politisering van de rechtspraak, het beperken van persvrijheid en het ondermijnen van checks and balances vormen een direct gevaar voor de Europese waarden. Een weerbare democratie vraagt om scherpe grenzen.

Van onvrede naar radicalisering

Extreemrechtse bewegingen gedijen bij maatschappelijke onrust. Economische onzekerheid, angst voor statusverlies en gevoelens van culturele bedreiging vormen vruchtbare bodem voor radicalisering. Het begrijpen van deze psychologische mechanismen is cruciaal voor effectief tegengeluid.

Spotlight: Roxane van Iperen

Van Iperen is auteur en jurist. Haar boek 't Hooge Nest, over het Joodse verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog, werd een internationale bestseller. Ze heeft een vaste column over macht in Vrij Nederland en analyseert scherp de opkomst van extreemrechts in Nederland.
Roxane van Iperen
Eigen welzijn eerst
Van Iperen analyseert de opkomst en het succes van extreemrechtse partijen en de normalisatie van hun gedachtegoed in Nederland. Ze laat zien hoe economische onzekerheid en angst voor statusverlies mensen richting radicaal-rechtse standpunten drijven.
Boek bekijken
€ 18,99
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis
Eigen welzijn eerst - ‘Een heel overtuigende waarschuwing’
Elly Stroo Cloeck
Deze recensie bespreekt hoe Van Iperen het moderne wellness-rechts analyseert: invloedrijke vrouwen die op sociale media zelfzorg combineren met anti-vaccinatie en extreemrechtse standpunten. Zo wordt radicaal-rechts gedachtegoed via miljoenen volgers genormaliseerd.
Eigen welzijn eerst De overheid moet zich richten op publieke voorzieningen en bestaanszekerheid. Het belastingstelsel moet arbeid niet zwaarder belasten dan vermogen. Desinformatie moet worden tegengegaan. Burgers moeten uitsluiting en tweederangs burgerschap niet accepteren.
Teun van Dongen
Sluiproutes naar geweld
Van Dongen wijdt een heel hoofdstuk aan rechtsextremisme en de specifieke tactieken die deze bewegingen gebruiken. Hij analyseert de sluiproutes die leiden van onvrede naar geweld, en biedt handvatten om radicalisering te herkennen en te voorkomen.
Boek bekijken
€ 22,50
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis | Gratis verzonden

Internationale vergelijkingen

Extreemrechts is geen nationaal fenomeen. Van Trump in de Verenigde Staten tot Orbán in Hongarije, van Le Pen in Frankrijk tot Poetin in Rusland: over de hele wereld zien we vergelijkbare ontwikkelingen. Het bestuderen van deze internationale patronen helpt om de Nederlandse situatie beter te doorgronden.

De weg naar onvrijheid - 'Uitermate urgent en belangwekkend'
Dave van Ooijen
Deze recensie bespreekt Snyders 'De weg naar onvrijheid'. Het boek analyseert hoe Rusland sinds Poetin de weg van autoritarisme heeft gekozen. Snyder laat zien hoe fascistische filosoof Ivan Iljin als gids functioneert voor Russische leiders en hoe Rusland via strategisch relativisme andere landen probeert te verzwakken.
Harm Ede Botje Mischa Cohen
Mijn meningen zijn feiten
Botje en Cohen documenteren Baudets contacten met extreemrechtse figuren en zijn overname van extreemrechtse retoriek. Het boek beschrijft zijn ontmoetingen met figuren als Jean-Marie Le Pen en Jared Taylor, en laat zien hoe democratische waarden geleidelijk werden prijsgegeven.
Boek bekijken
€ 18,99
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis
Het Dictatorvirus - ‘Actueler dan ooit’
Henk Jan Kamsteeg
Dit artikel bespreekt hoe dictators van elkaar leren. Poetin, Trump en andere autoritaire leiders spiegelen zich aan hun voorgangers. De kenmerken: grootheidswaan, zelfverrijking, sektegedrag, staatsterreur en zelfrechtvaardiging. Het dictatorvirus blijkt hoogst besmettelijk.

Weerbaarheid van de democratie

De vraag is niet of extreemrechts zal blijven bestaan, maar hoe we als democratische samenleving weerstand kunnen bieden. Dat vraagt om waakzaamheid, om het verdedigen van instituties en om persoonlijke moed. Democratie is geen eindstation, maar een voortdurende strijd die telkens opnieuw moet worden geleverd.

Over Tirannie - ‘Krachtig, tijdloos en noodzakelijk’
Danny Mullenders
Deze recensie van Timothy Snyders 'Over Tirannie' biedt twintig concrete lessen om weerstand te bieden tegen autoritaire tendensen. Verdedig instellingen, gebruik je eigen taal, heb de moed om op te vallen. Democratie is niet vanzelfsprekend en vraagt actieve verdediging.
Beatrice de Graaf
Radicale verlossing
De Graaf vergelijkt jihadistisch terrorisme met rechtsextremistisch terrorisme. Door interviews met veroordeelde rechtsextremistische terroristen te voeren, krijgt ze inzicht in verschillende vormen van radicale verlossing. Het boek laat zien dat extremisme niet één gezicht heeft.
Boek bekijken
€ 22,50
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis | Gratis verzonden
Hans Schoots
Grootse gedachten
Schoots behandelt de verschillende verschijningsvormen van rechtsextremisme in Nederland door de tijd heen, van het vroege fascisme tot hedendaagse bewegingen. Hij toont hoe grootse gedachten over nationale identiteit telkens nieuwe vormen aannemen.
Boek bekijken
€ 29,90
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis | Gratis verzonden
MEER Moois - Het verraad van de intellectuelen
Dave van Ooijen
Dit artikel bespreekt Julien Benda's klassieker over intellectuelen die hun verantwoordelijkheid verzaken. In tijden van crisis moeten intellectuelen juist opstaan tegen machtsmisbruik en cynisme. Waarden als waarheid, rechtvaardigheid en rede vormen het fundament voor een moreel kompas.

De psychologie van extreemrechts denken

Waarom zijn sommige mensen vatbaarder voor extreemrechtse denkbeelden dan anderen? Psychologisch onderzoek laat zien dat rigide denken, gebrek aan cognitieve flexibiliteit en een sterke behoefte aan orde en zekerheid mensen gevoeliger maken voor simplistische antwoorden op complexe vragen.

The Ideological Brain - Flexibel denken is fragiel
Freija van Duijne
Dit artikel bespreekt Zmigrod's onderzoek naar ideologisch denken. Rigide denkers hebben moeite met ambiguïteit en cognitieve flexibiliteit beschermt tegen ideologische verstarring. Het artikel toont aan dat extremisme niet links of rechts is, maar vooral een kwestie van rigiditeit in denken.
Yascha Mounk
De identiteitsval
Mounk betoogt dat identiteitspolitiek onbedoeld extreemrechts in de kaart speelt door polarisatie te versterken. Hij pleit voor een vorm van politiek die verder kijkt dan identiteit en zich richt op gemeenschappelijke waarden en belangen.
Boek bekijken
€ 33,99
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis | Gratis verzonden

De strijd tegen extreemrechts vraagt om een combinatie van historisch bewustzijn, scherpe analyse en concrete actie. Het begint met het herkennen van de signalen: wanneer wordt kritiek op de elite gevaarlijk wij-zij-denken? Wanneer slaat gerechtvaardigd protest om in destructief nationalisme? De boeken en artikelen op deze pagina bieden de kennis en het inzicht die nodig zijn om deze vragen te beantwoorden.

Uiteindelijk gaat het om een keuze: aanvaarden we de normalisering van extreemrechtse denkbeelden, of kiezen we voor actieve verdediging van democratische waarden? De geschiedenis leert ons dat wegkijken geen optie is. Waakzaamheid, kritisch denken en persoonlijke moed blijven de beste verdediging tegen autoritaire verleiding.

Boeken over 'extreemrechts' koop je bij PS-Media.nl

Producten over 'extreemrechts'

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

    Personen

      Trefwoorden