trefwoord
Rechterlijke dwalingen
Een rechterlijke dwaling behoort tot de meest ingrijpende fouten die een rechtsstaat kan maken. Onschuldige mensen verliezen hun vrijheid, hun reputatie en soms hun gezin, terwijl de werkelijke daders vrijuit gaan. Nederland kent een reeks bekende gevallen waarin later bleek dat de veroordeelde onschuldig was. Deze zaken dwingen ons na te denken over de feilbaarheid van ons rechtssysteem.
De oorzaken van rechterlijke dwalingen zijn veelzijdig: tunnelvisie bij opsporingsdiensten, gebrekkige bewijswaardering, verkeerde statistische interpretaties en procedurele fouten. Door systematisch onderzoek naar deze mechanismen kunnen we leren hoe dergelijke drama's in de toekomst mogelijk voorkomen kunnen worden.
J.A. Blaauw
De Puttense moordzaak - dossier gesloten
De Puttense moordzaak staat symbool voor de kwetsbaarheid van het rechtssysteem. Dit boek toont hoe twee onschuldige mannen werden veroordeeld voor een moord die zij niet hadden gepleegd, een zaak die jarenlang Nederland in zijn greep hield.
Boek bekijken
Levertijd ongeveer 3 werkdagen | Gratis verzonden
Project Gerede Twijfel: systematisch onderzoek
Aan de Vrije Universiteit Amsterdam ontstond onder leiding van hoogleraar rechtspsychologie Peter van Koppen het Project Gerede Twijfel. Studenten en onderzoekers analyseren zaken waarin mogelijk sprake is van een onterechte veroordeling. Ze onderzoeken het bewijsmateriaal opnieuw, zoeken naar alternatieve scenario's en leggen de vinger op procedurele tekortkomingen.
Als hoogleraar rechtspsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en de Universiteit Maastricht heeft Van Koppen baanbrekend werk verricht in het analyseren van dubieuze strafzaken. Hij trad als getuige-deskundige op in talrijke zaken en leidde het Project Gerede Twijfel.
Peter van Koppen
De som van alle bewijs
In dit werk analyseert Van Koppen verschillende gevallen waarin het rechtssysteem faalde of dreigde te falen. Hij laat zien hoe rechterlijke dwalingen ontstaan en welke mechanismen daarbij een rol spelen, van bewijswaardering tot tunnelvisie.
Boek bekijken
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Auteurs die schrijven over 'rechterlijke dwalingen'
De reeks publicaties uit het Project Gerede Twijfel beslaat inmiddels tientallen zaken. Elk boek volgt een vergelijkbaar stramien: een grondige analyse van het dossier, kritische vragen bij het bewijsmateriaal en de zoektocht naar alternatieve verklaringen.
Peter van Koppen
Jasper van der Kemp
Guillaume Beijers
De Warnsveldse pompmoord
De Warnsveldse pompmoord onderzoekt of de Vier van Warnsveld onschuldig zijn veroordeeld voor de moord op Marijke Medens. De auteurs tonen aan dat er gerede twijfel bestaat over de schuld van de veroordeelden.
Boek bekijken
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Ruis - 'Opende mijn ogen'
Jan Hoogstra
Dit artikel gaat over 'ruis' in besluitvorming: hoe komt het dat rechters in vergelijkbare zaken tot totaal verschillende straffen komen? Het verklaart waarom willekeur een groter probleem is dan we denken.
Lilian Oskam
Peter Smit
Tessa de Vor
Jasper van der Kemp
Peter van Koppen
De baksteen in de bosjes
In de zaak van Ruben van Slobbe concluderen de onderzoekers dat er gerede twijfel bestaat over zijn schuld aan de moord op Tessa Brouwer. Het boek toont hoe gebrekkig onderzoek en onjuiste interpretatie van bewijs tot een mogelijke dwaling leidden.
Boek bekijken
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
De valkuilen van bewijswaardering
Rechterlijke dwalingen ontstaan vaak door een combinatie van factoren. Tunnelvisie speelt een cruciale rol: zodra opsporingsdiensten een verdachte op het oog hebben, interpreteren ze alle informatie in het licht van diens schuld. Tegenbewijzen worden genegeerd of gebagatelliseerd. Ook statistische drogredenen kunnen fatale gevolgen hebben.
Longread - Uit onbetrouwbare bron
Dave van Ooijen
Dit artikel belicht hoe misleidende informatie en verkeerde statistische interpretaties tot onjuiste conclusies leiden. Een essentieel inzicht voor wie wil begrijpen hoe bewijswaardering misgaat.
Ton Derksen
De Butlermoord
De Butlermoord analyseert de vermoedelijke rechterlijke dwaling in de zaak van Dick van Leeuwerden, die onterecht veroordeeld zou zijn voor de moord op zijn werkgeefster. Een zaak die de gebreken van het systeem pijnlijk blootlegt.
Boek bekijken
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
Het dodelijke dienstwapen
Deze zaak leert dat fouten in politieonderzoek en selectieve interpretatie van bewijsmateriaal leiden tot tunnelvisie. Alternatieve scenario's worden dan niet meer serieus onderzocht.
Ton Derksen: de strijd tegen systemische fouten
Naast Van Koppen speelde ook filosoof Ton Derksen een belangrijke rol in het aan het licht brengen van rechterlijke dwalingen. Als emeritus hoogleraar wetenschapsfilosofie richtte hij zich vooral op de statistische en logische fouten die tot onterechte veroordelingen leiden.
Derksen schreef talrijke boeken over vermeende rechterlijke dwalingen, van de Puttense moordzaak tot de zaak-Baybasin. Zijn expertise op het gebied van waarschijnlijkheidstheorie maakte hem tot een belangrijke stem in het debat.
Ton Derksen
De Deventer karaktermoord
In dit werk stelt Derksen dat Louwes in de Deventer moordzaak ten onrechte is veroordeeld. Hij toont aan hoe onschuldige mensen door systemische fouten slachtoffer kunnen worden van het rechtssysteem.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 21:00 besteld, zaterdag in huis
Intuïtie maakt meer kapot dan je lief is
Ger Post
Rechtspsycholoog Harald Merckelbach waarschuwt voor de valkuilen van intuïtief oordelen. Vijf onbewuste factoren kunnen morele oordelen vertroebelen, met verstrekkende gevolgen in de rechtszaal.
Ton Derksen
Verknipt bewijs
In dit boek beschrijft Derksen de zaak-Baybasin als een van de grofste rechterlijke dwalingen in Nederland. Een onschuldige kreeg levenslang op basis van gemanipuleerd bewijsmateriaal.
Boek bekijken
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
De Hoge Raad is het laatste bolwerk tegen rechterlijke dwalingen. Maar wat als ook dit bolwerk faalt in zijn taak om onschuldigen te beschermen?
Uit: Het falen van de Hoge Raad
Herziening: een moeilijke weg
Zelfs wanneer nieuwe feiten aan het licht komen, is het voor onterecht veroordeelden bijzonder moeilijk om hun zaak heropend te krijgen. De herzieningsprocedure in Nederland kent strenge eisen. Het zogenaamde novum-criterium vereist dat er sprake is van een nieuw feit dat met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid tot vrijspraak zou hebben geleid.
Hermien Bulckaen
Een ruimer novum-criterium bij herzieningen in het strafrecht
Dit werk onderzoekt hoe herzieningen kunnen helpen bij het corrigeren van rechterlijke dwalingen en analyseert de effectiviteit van verschillende herzieningscriteria. Een pleidooi voor een toegankelijker systeem.
Boek bekijken
Op voorraad | Vandaag voor 21:00 besteld, zaterdag in huis | Gratis verzonden
De rechtsstaat moet je leren
Peter van den Boom
Geert Corstens, president van de Hoge Raad, legt uit waarom de rechtsstaat voortdurend aandacht en waakzaamheid vraagt. Een democraat is niet automatisch een rechtstaat.
A.J.A. van Dorst
Herziening in strafzaken
Dit handboek behandelt herziening als middel tot herstel van rechterlijke dwalingen. Het biedt inzicht in de juridische procedures en de obstakels die veroordeelden tegenkomen.
Boek bekijken
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Bredere context: wanneer de overheid faalt
Rechterlijke dwalingen in strafzaken zijn niet de enige gevallen waarin burgers het slachtoffer worden van systemische fouten. De Toeslagenaffaire toonde aan dat ook buiten het strafrecht massaal onrecht kan ontstaan wanneer de overheid faalt in haar zorgplicht.
Leuker kunnen we het niet maken - ‘Confronterend’
Elly Stroo Cloeck
Het verhaal van Eva Gonzalez Perez en de Toeslagenaffaire laat zien hoe tunnelvisie, gebrek aan waardering voor tegenbewijzen en bureaucratische onwil ook buiten het strafrecht tot dramatische gevolgen leiden.
Philip Hans Franses
Kwantitatief inzicht voor juristen
Dit boek gebruikt de zaak Lucia de Berk als voorbeeld van hoe statistische misinterpretatie tot rechterlijke dwalingen kan leiden. Een waarschuwing voor juristen die met cijfers werken.
Boek bekijken
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
Wouter Veraart
Crainquebille en het onbuigzame recht
Dit verhaal van Anatole France uit 1901 is een tijdloze klassieker over hoe een onschuldige wordt veroordeeld door een systeem dat meer vertrouwt op autoriteit dan op waarheid. De thema's zijn vandaag even actueel.
Boek bekijken
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Wat kunnen we leren?
De studie van rechterlijke dwalingen leert ons dat geen enkel systeem onfeilbaar is. Tunnelvisie, confirmation bias, gebrekkige statistische kennis en procedurele fouten kunnen leiden tot dramatische vergissingen. Alleen door deze mechanismen te erkennen en te bestuderen kunnen we werken aan een rechtvaardiger systeem.
Daarnaast tonen deze zaken het belang van kritische deskundigen, onafhankelijke onderzoekers en een toegankelijke herzieningsprocedure. De strijd tegen rechterlijke dwalingen vraagt voortdurende waakzaamheid, want in een rechtstaat moet je kunnen vertrouwen op gerechtigheid - ook wanneer je in de beklaagdenbank zit.
De bestsellers
-
€ 24,99
-
€ 17,50
-
€ 9,99
-
€ 24,99
-
€ 30,95
