Wetgevingskwaliteit: van debat naar duurzame wetgeving

Wetgevingskwaliteit staat onder druk. Wetten worden steeds complexer, de samenleving verandert in hoog tempo en burgers en bedrijven worstelen met ondoordringbare regelgeving. Tegelijk neemt het belang van goede wetgeving alleen maar toe: zij vormt immers de ruggengraat van de democratische rechtsstaat. Effectieve, begrijpelijke en uitvoerbare wetgeving is geen luxe maar noodzaak voor rechtszekerheid en maatschappelijke legitimiteit.

De vraag naar wat goede wetgeving kenmerkt, blijft actueel. Het gaat niet alleen om juridische techniek, maar ook om empirische onderbouwing, parlementaire controle, rechterlijk toezicht en uitvoerbaarheid in de praktijk. De afgelopen jaren is het debat over wetgevingskwaliteit verscherpt, mede door schrijnende voorbeelden van falende regelgeving.

L.C. Groen S.J.M. Reinders

Empirisch onderbouwde wetgeving

Dit preadvies bespreekt het continue debat over wetgevingskwaliteit en laat zien hoe empirisch onderzoek kan bijdragen aan effectievere en beter onderbouwde wetgeving die aansluit bij de maatschappelijke werkelijkheid.
Boek bekijken

€ 46,95

Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden

Verslechterende kwaliteit in het arbeidsrecht

Niet alle sectoren binnen het recht hebben dezelfde ontwikkeling doorgemaakt. Sommige rechtsgebieden tonen een zorgwekkende achteruitgang in wetgevingskwaliteit.

Harry van Drongelen

Bij wijze van afscheid

Een alarmerende analyse van de verslechterde wetgevingskwaliteit in het arbeidsrecht over de afgelopen decennia. Van Drongelen toont waar het mis is gegaan met duidelijkheid, consistentie en uitvoerbaarheid.
Boek bekijken

€ 19,00

Nu besteld, dinsdag in huis

De rechtsstaat moet je leren

Peter van den Boom

Corstens benadrukt in deze bespreking dat de rechtstaat steunt op burgers en dat wetgeving de fundamenten van beschaving moet waarborgen. Een krachtig pleidooi voor het koesteren van de democratische rechtsstaat.

Artikel lezen

Parlementaire controle op wetgeving

De Eerste Kamer vervult een essentiële rol bij het bewaken van wetgevingskwaliteit. Als 'chambre de réflection' toetst zij wetsvoorstellen niet op politieke wenselijkheid maar op technische en inhoudelijke kwaliteit.

Spotlight: Bert van den Braak

Als senior onderzoeker bij het Parlementair Documentatie Centrum en expert op het gebied van parlementaire geschiedenis biedt Van den Braak uniek inzicht in de ontwikkeling van parlementaire controle op wetgeving.

Bert van den Braak

De Eerste Kamer 1996-2021

Van den Braak beschrijft hoe de Eerste Kamer zich tussen 1996 en 2021 heeft ontwikkeld als bewaker van wetgevingskwaliteit, met aandacht voor de technische en inhoudelijke toetsing van wetsvoorstellen.
Boek bekijken

€ 29,90

Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, zaterdag in huis | Gratis verzonden

Rechterlijke toetsing van wetgeving

Naast de wetgever en het parlement speelt ook de rechter een cruciale rol bij het waarborgen van wetgevingskwaliteit. Rechters beoordelen of wetgeving voldoet aan fundamentele eisen van rationaliteit, rechtmatigheid en proportionaliteit.

L.A. van Heusden

Rechterlijke toetsing van de rationaliteit van algemeen verbindende voorschriften

Van Heusden analyseert hoe rechters de rationaliteit van algemeen verbindende voorschriften kunnen toetsen, onder meer aan de hand van het Integraal Afwegingskader en de Aanwijzingen voor de regelgeving.
Boek bekijken

€ 105,95

Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Het continue debat over wetgevingskwaliteit vraagt om empirisch onderzoek dat helpt bij het verbeteren van de effectiviteit en helderheid van wetgeving. Uit: Empirisch onderbouwde wetgeving

Van regeldruk naar uitvoerbaarheid

Goede wetgeving moet niet alleen juridisch kloppend zijn, maar ook uitvoerbaar en proportioneel. Regeldruk is vaak het gevolg van ondoordachte wetgeving die onvoldoende rekening houdt met de praktijk.

Marlies Blesgraaf

Regeldruk in het onderwijs

Blesgraaf onderzoekt hoe wetgevingskwaliteit kan bijdragen aan het verminderen van regeldruk in het onderwijs. Effectieve, begrijpelijke en proportionele wetgeving is essentieel voor een werkbare onderwijspraktijk.
Boek bekijken

€ 96,95

Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden

Als de oplossing het probleem is - 'Zeker relevant'

Frank van Kuijck

Karssing laat zien dat naleving van wet- en regelgeving meer vraagt dan enkel de letter van de wet volgen. Ook de geest van de wet – wat maatschappelijk verantwoord is – moet worden meegewogen.

Artikel lezen

Het wetgevingsproces onder de loep

Wetgevingskwaliteit wordt niet alleen bepaald door de inhoud van wetten, maar ook door de kwaliteit van het proces waarbinnen wetgeving tot stand komt. Het wetgevingsproces zelf vraagt om systematische evaluatie en verbetering.

Spotlight: Frank van Ommeren

Als hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Vrije Universiteit Amsterdam heeft Van Ommeren zich gespecialiseerd in de kwaliteit van publiek-private rechtsbetrekkingen en wetgeving.

G.J.A. Geertjes Caspar van den Berg G.S.A. Dijkstra Frank van Ommeren L.C. Groen A.M. Keppel

De wetgevingsprocedure anno 2022: klaar voor de toekomst?

Een systematisch onderzoek naar de kwaliteit van het wetgevingsproces in 2022. Van Ommeren en collega-auteurs analyseren hoe de wetgevingsprocedure kan worden verbeterd en toekomstbestendig gemaakt.
Boek bekijken

€ 44,95

Op voorraad | Vandaag voor 17:00 besteld, zaterdag in huis | Gratis verzonden

Bij wijze van afscheid De verslechtering van wetgevingskwaliteit gebeurt niet plots maar geleidelijk. Voortdurende waakzaamheid en kritische reflectie op de kwaliteit van nieuwe wetgeving zijn daarom onmisbaar.

Social service design - ‘Verplichte literatuur’

Bert Peene

Bugters pleidooi voor 'social service design' raakt de kern van wetgevingskwaliteit: beleid en wetgeving moeten worden ontworpen met oog voor de burger en de maatschappelijke context waarin zij moeten functioneren.

Artikel lezen

Verschillende perspectieven op kwaliteit

Wetgevingskwaliteit kent meerdere dimensies. Juristen benadrukken juridische consistentie en rechtmatigheid. Uitvoerders vragen om werkbare regelgeving. Burgers verlangen begrijpelijkheid en rechtvaardigheid. Al deze perspectieven moeten worden geïntegreerd.

Naar duurzame wetgevingskwaliteit

Goede wetgevingskwaliteit is geen statisch einddoel maar een voortdurend streven. Het vraagt om empirische onderbouwing, zorgvuldig wetgevingsproces, parlementaire controle en rechterlijk toezicht. Ook de praktijk – professionals, burgers en bedrijven – moet worden betrokken bij het beoordelen en verbeteren van wetgeving.

De uitdagingen zijn groot: toenemende complexiteit, snelle maatschappelijke veranderingen en Europese dimensies vragen om nieuwe benaderingen. Toch blijft wetgevingskwaliteit cruciaal voor de legitimiteit van de democratische rechtsstaat. Wie zich verdiept in de verschillende perspectieven op wetgevingskwaliteit – van parlementaire geschiedenis tot empirisch onderzoek, van rechterlijke toetsing tot uitvoeringspraktijk – ontdekt dat verbetering mogelijk is. Het vraagt wel om voortdurende aandacht, kritische reflectie en de wil om van fouten te leren.