Overlevingskunst

Hoe drie Joodse gezinnen aan de Holocaust ontsnapten

Drie Joodse gezinnen konden dankzij hun kunstcollectie op wonderlijke wijze ontsnappen aan de Holocaust. Een Amsterdamse bankier, Julius Schülein, verkocht een schilderij aan Hitlers opkoper zodat zijn dochter Hans kon onderduiken met haar Joodse verloofde Philip Elte. De bankiers Joodse compagnon, Alfred Schoenlicht, vluchtte naar Cuba met vrouw en dochter nadat ook hij drie schilderijen verhandelde aan Hitlers geplande Führermuseum.

Zijn zwager, Bob Nijkerk, en gezin werden gespaard door een schenking aan een museum. Ze belandden uiteindelijk in Theresienstadt, maar overleefden dat en hun schilderij dook miraculeus op in Hitlers woning in Berlijn… Hoe was
het daar terechtgekomen?

Ruim 80 jaar na de allesbepalende gebeurtenissen ontrafelt Diederik Oostdijk het lot van de familieleden en de avontuurlijke, bizarre reis van de vijf kunstwerken. Het resulteert in een wonderlijk, curieus driedubbel, waargebeurd overlevingsverhaal: over geluk en gewiekstheid, over de waarde van kunst en de kunst van het overleven.

Diederik Oostdijk is hoogleraar Engelse en Amerikaanse literatuur aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, met een grote persoonlijke interesse in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Hij schreef eerder het boek Klokken voor Amerika (2020), wat als basis diende voor de gelijknamige Andere Tijden-aflevering en waarin Oostdijk optrad als verteller.