Sympathie en verlangen
Adam Smith en de geboorte van onze kwetsbare wereld
Samenvatting
We willen allemaal een goed leven leiden. Maar zo’n leven is alleen mogelijk in een samenleving die bescherming en zekerheid biedt, rechtvaardig is, en ruimte laat om eigen dromen en idealen na te jagen. Maar hoe ziet zo’n samenleving eruit?
In dit essay nemen we u mee op een boeiende reis door de geschiedenis van het Westen. We trekken naar het Schotland van de Verlichting, naar de bruisende Italiaanse stadstaten, naar het roemrijke Pruisen en de bewogen dagen van de Franse Revolutie. Het zijn plaatsen en tijden waar ideeën over vrijheid en rechtvaardigheid werden gesmeed. Onderweg ontmoeten we visionaire denkers die onze wereld hebben vormgegeven: Thomas van Aquino, Montesquieu en de rusteloze Rousseau, die ons begeleidt op zijn intrigerende omzwervingen door Europa.
Stap voor stap ontdekken we de fundamenten van onze samenleving. We zien hoe vrijheid en identiteit diep verweven zijn met onze omgeving. Tegelijkertijd roept dit de vraag op: hoe vinden we de juiste balans tussen individuele vrijheid en samenleven?
Dit essay is een uitnodiging om samen na te denken. Laten we verkennen hoe we een samenleving kunnen bouwen waarin uw droom van ‘het goede leven’ werkelijkheid wordt.
Specificaties
Inhoudsopgave
Dramatis personae 7
Proloog 8
Ten geleide: passies en politiek 14
I DE FUNDAMENTEN
De geboorte van de passies 17
II VERSTORING VAN DE ZEKERHEDEN
Edelen in opstand: de ‘Magna Carta’ 29
Religieus protest: Martin Luther 35
Oorlog van allen tegen allen: Thomas Hobbes 41
Eigenbelang goed voor iedereen? De bijenkorf 51
Een catastrofale beving: Lissabon 1755 59
Een intermezzo 63
III EEN NIEUWE TIJD
De rationele mens. David Hume 65
De empathische mens. Adam Smith 73
Sympathie en begeerte 87
Het nieuwe geweten 91
Hou van mij! 95
Verdwijnende ankerpunten 99
De snelweg naar narcisme 105
“Hebzucht is goed” 109
Een ‘Onzichtbare Hand’ 113
Een ‘minimale overheid’? 121
Vogelzwermen 127
De erfenis van Adam Smith 139
IV EIGENTIJDSE BESCHOUWINGEN
Waarheid en leugen 135
Wat is rechtvaardig? 143
Neoliberalisme. De nieuwe stroming 149
De impact van taxatie 155
‘Algemene Morele Principes’ 159
Literatuurlijst 170

