Oude waarheid en nieuwe orde

Oude waarheid en nieuwe orde
Bevindelijk gereformeerden en het nationaalsocialisme 1920-1950

Deze studie gaat over de houdingen die bevindelijk gereformeerden in Nederland innamen ten aanzien van het nationaalsocialisme in de periode 1920 tot 1950. De toen nog nauwelijks geëmancipeerde groep van bevindelijk gereformeerden leidde een relatief geïsoleerd bestaan. Tegen de achtergrond van hun geestelijke belevingshorizon in die periode wordt beschreven hoe bevindelijk gereformeerden zich opstelden tegenover de nationaalsocialistische wereldbeschouwing, de NSB en de Duitse bezetting. De ‘oude waarheid’ van de bevindelijk gereformeerden werd geconfronteerd met de totalitaire pretenties van de nationaalsocialistische ‘nieuwe orde’. In die confrontatie maakten echter niet alle bevindelijk gereformeerden dezelfde keuzes en bleek de ‘oude waarheid’ voor meerdere uitleg vatbaar. De verschillende houdingen die tijdens de bezetting werden ingenomen, leidden na de oorlog tot spanningen binnen de bevindelijk gereformeerde bevolkingsgroep. De ‘nieuwe orde’ had de ‘oude waarheid’ herijkt.

E.G. Bosma (1977) studeerde Internationale Betrekkingen en Geschiedenis aan de Rijksuniversiteit te Groningen en is docent Geschiedenis in het voortgezet onderwijs.