Een ontdekking van de wereld in de achttiende eeuw
Het reisdagboek van Michael de Febure, 1721-1722
Samenvatting
Zo'n driehonderd jaar geleden maakte de Gentse priester Michael de Febure (1663-1755) de reis van zijn leven. In 1721 stapte hij op verzoek van de Gentse ondernemersfamilie Maelcamp aan boord van het schip Sint-Pieter en vertrok hij mee op handelsmissie naar Oost-Indië. Nooit eerder kwam hij van onder zijn kerktoren vandaan en zeebenen had hij ook al niet. Tijdens zijn reis heen en terug in 1721-1722 naar de zuidwestkust van India, het huidige Kerala, en de steden Goa en Surate, schreef hij zijn ervaringen minutieus neer in een reisdagboek.
Zijn aantekeningen geven een bijzondere kijk op het dagelijkse leven aan boord, maar ook de zeefauna, navigatie en zelfs weerkunde, interesseren hem als priester mateloos. De Febure was een tijdgenoot van Isaac Newton. Aan boord experimenteerde hij met temperatuurwaarnemingen, dit in een periode waarin ook Fahrenheit empirisch onderzoek in de meteorologie ondernam. Zijn beschrijvingen van andere volkeren en culturen in Kaapverdië, India en de Azoren getuigen van zijn westerse blik. Uit het dagboek van De Febure spreekt bovenal verwondering. Hij ontdekte een wereld die hij daarvoor alleen kende uit oude boeken en reisverhalen.
Specificaties
Inhoudsopgave
HISTORISCHE INLEIDING 11
Michael de Febure (1663-1755): een biografische schets 11
De Zuid-Nederlandse Oost-Indiëvaart 1714-1723 12
Thomas Ray 15 | De gebroeders Maelcamp 19
Paulo Jacomo Cloots 24 | De gebroeders de Pret 26
Moretus en zijn vrienden 29 | De Brugse initiatieven 30
De reis van de Sint-Pieter, 1721-1722 31
De investeerders 31 | Het schip 32 | De bemanning 34
Het ‘armement’ 39 | De navigatie 43 | De heenreis 50
Handel en wandel aan de Malabarkust, Goa en Surat 59
De terugreis 67 | De veilingen 74 | De afzetmarkt 76
Michael de Febure als wetenschapper 80
VERANTWOORDING 91
Een bijzonder egodocument 92
Beschrijving van het handschrift 93
De Febures geannoteerde Directorium 95
Uitgaveprincipes 96
UITGAVE VAN HET REISDAGBOEK VAN
MICHAEL DE FEBURE, 1721-1722 99
[Vooraf] 99 | [Bemanningslijst] 101 | [Heenreis] 106
[Mei 1721] 106 | [Juni 1721] 107 | [Juli 1721] 116
[Augustus 1721] 127 | [September 1721] 133
[Oktober 1721] 141 | [November 1721] 149
[December 1721] 169 | [Januari 1722] 180
[Februari 1722] 183 | Beschrijvinghe van de stad Zurrate 184
[Terugreis] 192
[Februari 1722] 192 | [Maart 1722] 197 | [April 1722] 203
[Mei 1722] 209 | [Juni 1722] 220 | [Juli 1722] 229
[Augustus 1722] 238 | [September 1722] 254
[Coördinatentabel] 262
6 een ontdekking van de wereld in de achttiende eeuw
BIJLAGEN
Bijlage 1. Uitgave van Michael de Febures notities in zijn
liturgische kalender 266
1721 266 | 1722 272 - s.d. 276
Bijlage 2. Lijst van de Zuid-Nederlandse Oost-Indiëvaarders,
1715-1723 277
GLOSSARIUM 280
SUMMARY 284
LIJST VAN GERAADPLEEGDE BRONNEN EN LITERATUUR 287
Archivalia en gedrukte bronnen 287
Literatuur 288
LIJST VAN AFKORTINGEN 292
LIJST VAN AFBEELDINGEN 293
REGISTER OP PERSOONSNAMEN 295
REGISTER OP PLAATS- EN SCHEEPSNAMEN 299
